عنوان «مدیرعامل» در یک شرکت، پرستیژ و جایگاه اجتماعی بالایی دارد و بسیاری از افراد آرزوی رسیدن به این سمت را دارند. اما پشت این عنوان جذاب، کوهی از مسئولیتهای سنگین و گاهی خطرناک پنهان شده است. بسیاری از مدیران تصور میکنند چون شرکت یک «شخصیت حقوقی» مستقل است، در صورت بروز مشکلات مالی، ورشکستگی یا برگشت خوردن چکها، هیچ خطری اموال شخصی و آزادی آنها را تهدید نمیکند.
این یک تصور بسیار اشتباه است! قانون تجارت و سایر قوانین مالی کشور، برای جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی، خط قرمزهای بسیار محکمی برای مدیران ترسیم کردهاند. در این مقاله از مجله تاراز ثبت، میخواهیم به زبان ساده و کاربردی، مسئولیتهای کیفری و مالی مدیرعامل در قبال بدهیها و چکهای شرکت را بررسی کنیم تا با چشمانی باز این سمت مهم را بپذیرید.
آیا مدیرعامل ضامن تمام بدهیهای شرکت است؟
در حالت کلی، قانون میگوید شرکت یک شخصیت مستقل از مدیران و سهامداران دارد. بنابراین بدهیهای عادی شرکت (مثل بدهی به تامینکنندگان یا پیمانکاران) باید از محل داراییهای خود شرکت پرداخت شود و مدیرعامل از جیب خودش پاسخگوی این بدهیها نیست. اما این قانون استثنائات بسیار مهم و خطرناکی دارد که مدیرعامل را مستقیماً درگیر میکند.
۱. مسئولیت مدیرعامل در قبال چکهای برگشتی شرکت
یکی از شایعترین دلایل به زندان افتادن مدیران، ناآگاهی از قانون چک است. طبق قانون صدور چک، اگر چکی به نام شرکت صادر شود و برگشت بخورد، شخص حقوقی (شرکت) و شخصی که چک را امضا کرده است (مدیرعامل یا عضو هیئت مدیره)، دارای «مسئولیت تضامنی» هستند.
مسئولیت تضامنی یعنی طلبکار میتواند برای دریافت تمام پول خود، هم اموال شرکت را توقیف کند و هم مستقیماً به سراغ اموال شخصی امضاکننده چک برود. علاوه بر این، در صورتی که چک شرایط کیفری داشته باشد، مجازات حبس و سوءپیشینه مستقیماً برای شخصی که چک را فیزیکی امضا کرده (مدیرعامل) صادر میشود، نه برای شرکت!
۲. بدهیهای مالیاتی؛ تلهای برای مدیران
سازمان امور مالیاتی شوخیبردار نیست. طبق ماده ۱۹۸ قانون مالیاتهای مستقیم، مدیران شرکت (مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره) در زمان مدیریت خود، نسبت به پرداخت مالیاتهای شرکت مسئولیت تضامنی دارند. یعنی اگر شرکت در دوران مدیریت شما مالیاتی بدهکار شود و آن را پرداخت نکند، اداره دارایی میتواند حسابهای بانکی شخصی شما را مسدود کرده، اموالتان را توقیف کند و حتی شما را ممنوعالخروج نماید. حتی اگر از سمت خود استعفا دهید، بدهی مالیاتی زمان مدیریتتان همچنان به گردن شما خواهد بود.
۳. بدهی به سازمان تامین اجتماعی
حق بیمه کارگران و پرسنل یکی دیگر از خطوط قرمز قانون است. مدیرعامل به عنوان نماینده کارفرما موظف است هر ماه لیست بیمه و حق بیمه پرسنل را پرداخت کند. در صورت عدم پرداخت، سازمان تامین اجتماعی میتواند جرایم سنگینی را اعمال کرده و برای وصول مطالبات خود، هم از طریق اموال شرکت و هم از طریق مدیران وقت اقدام قانونی کند.
۴. مسئولیت در زمان ورشکستگی و سوءمدیریت
اگر شرکتی ورشکست شود، در حالت عادی طلبکاران فقط میتوانند از اموال باقیمانده شرکت طلب خود را بردارند. اما اگر در دادگاه ثابت شود که ورشکستگی شرکت به دلیل تقصیر، تخلف از اساسنامه، تصمیمات اشتباه عمدی یا سوءمدیریت مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره بوده است، قاضی میتواند حکم دهد که مابقی بدهیهای شرکت از جیب و اموال شخصی مدیران پرداخت شود.
بدون مشاور حقوقی و مالی امضا نکنید!
همانطور که دیدید، صندلی مدیرعاملی میتواند بسیار لغزنده باشد. یک امضای اشتباه پای یک قرارداد، صدور یک چک بدون پشتوانه یا بیتوجهی به ارسال اظهارنامه مالیاتی، میتواند به قیمت از دست رفتن اموال شخصی و حتی آزادی یک مدیر تمام شود.
برای اینکه با آرامش خاطر کسبوکار خود را مدیریت کنید، حضور یک تیم متخصص در کنار شما الزامی است. دپارتمان حقوقی و حسابداری تاراز ثبت، با ارائه مشاورههای تخصصی، تنظیم دقیق قراردادها، انجام بینقص امور مالیاتی و بیمهای، ریسکهای مدیریتی شما را به حداقل میرساند. ما در تاراز ثبت از منافع حقوقی و مالی شما محافظت میکنیم تا با خیالی آسوده تنها به رشد شرکت خود فکر کنید. برای دریافت مشاوره، همین حالا با کارشناسان تارازثبت تماس بگیرید.