در دنیای پروژههای بزرگ عمرانی، صنعتی و زیربنایی، کارفرمایان دولتی و خصوصی دیگر تمایلی ندارند که برای هر بخش از پروژه با یک شرکت جداگانه قرارداد ببندند. مدیریت همزمان یک شرکت برای طراحی، یک شرکت برای خرید تجهیزات و یک شرکت دیگر برای اجرا، فرآیندی بهشدت زمانبر و پرهزینه است. اینجاست که قراردادهای «کلید در دست» و شرکتهای دارای «رتبهبندی طرح و ساخت (EPC)» وارد میدان میشوند تا صفر تا صد پروژه را یکتنه مدیریت کنند.
اما گواهینامه EPC دقیقاً چیست؟ آیا هر شرکتی میتواند این گرید طلایی را دریافت کند؟ در این مقاله از مجله تاراز ثبت، قصد داریم به زبان ساده مفهوم رتبهبندی طرح و ساخت را باز کنیم و به شما بگوییم که این رتبه برای چه شرکتهایی مناسب است و چه مزایای شگفتانگیزی دارد.
رتبهبندی طرح و ساخت (EPC) چیست؟
کلمه EPC مخفف سه واژه کلیدی در مدیریت پروژههاست:
E (Engineering) – مهندسی و طراحی: شامل مطالعات اولیه، طراحی مفهومی و طراحی تفصیلی پروژه.
P (Procurement) – تامین کالا و تجهیزات: شامل خرید، حملونقل و تامین تمامی مصالح و ماشینآلات مورد نیاز.
C (Construction) – ساخت و اجرا: شامل عملیات اجرایی، نصب، راهاندازی و تحویل نهایی پروژه.
رتبهبندی طرح و ساخت مجوزی است که از سوی سازمان برنامه و بودجه صادر میشود و به یک شرکت (یا کنسرسیومی از چند شرکت) اجازه میدهد تمام مراحل سهگانه بالا را به صورت یکپارچه و در قالب یک قرارداد واحد بر عهده بگیرد. به این نوع پروژهها اصطلاحاً پروژههای «کلید در دست» (Turn-Key) میگویند؛ یعنی کارفرما فقط هزینه را میپردازد و در نهایت کلید پروژه تکمیلشده را تحویل میگیرد.
رتبهبندی EPC مناسب چه شرکتهایی است؟
باید واقعبین باشیم؛ گرید طرح و ساخت برای شرکتهای تازهتاسیس یا پیمانکاران کوچک طراحی نشده است. این رتبهبندی، قله افتخارات در سامانه ساجات محسوب میشود و مناسب شرکتهای زیر است:
۱. شرکتهای بزرگ و هلدینگها: شرکتهایی که توان مالی بسیار بالا، رزومه قدرتمند و تیمهای تخصصی مجزا برای طراحی و اجرا در اختیار دارند.
۲. کنسرسیومها (مشارکتها): رایجترین حالت برای اخذ این رتبه، مشارکت یک «شرکت مهندس مشاور» (برای بخش طراحی) و یک «شرکت پیمانکاری» (برای بخش اجرا و تامین) است که با هم ترکیب میشوند تا شرایط گرید EPC را پاس کنند.
۳. شرکتهای فعال در صنایع سنگین: شرکتهایی که در حوزههای نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاهها، سدسازی، تصفیهخانههای بزرگ آب و فاضلاب و پروژههای زیربنایی مخابرات فعالیت میکنند، بیشترین نیاز را به این رتبه دارند.
مزایای دریافت گرید طرح و ساخت (EPC)
شرکتهایی که موفق به اخذ این گواهینامه میشوند، وارد لیگ برتر پیمانکاران کشور خواهند شد. مهمترین مزایای این رتبه عبارتند از:
انحصار در مناقصات مگاپروژهها: بسیاری از پروژههای بزرگ دولتی فقط به صورت EPC به مناقصه گذاشته میشوند و شرکتهای دارای رتبه عادی حق شرکت در آنها را ندارند.
حاشیه سود فوقالعاده بالا: از آنجا که شرکت، تمام مراحل طراحی، خرید و اجرا را خودش انجام میدهد، سود حاصل از هر سه بخش در جیب یک مجموعه میرود و هزینههای پرت کاهش مییابد.
آزادی عمل و انعطافپذیری: چون طراح و مجری یکسان هستند، در صورت بروز مشکل در حین اجرا، تغییرات طراحی در سریعترین زمان و بدون درگیری با کارفرما انجام میشود.
افزایش چشمگیر اعتبار برند: داشتن این رتبه، بالاترین سطح تاییدیه فنی و مالی از سوی دولت است و اعتبار شرکت را برای گرفتن پروژههای بینالمللی نیز تضمین میکند.
شرایط کلی برای اخذ رتبهبندی EPC
سازمان برنامه و بودجه برای اعطای این رتبه، فیلترهای بسیار سختگیرانهای دارد. برخی از پیشنیازهای اصلی شامل موارد زیر است:
داشتن گواهینامه صلاحیت پیمانکاری (معمولاً پایههای ۱ یا ۲) در رشته مربوطه.
داشتن گواهینامه صلاحیت مشاوره در تخصصهای مرتبط با پروژه.
اثبات توان مالی و اعتباری بسیار بالا (بر اساس اظهارنامههای مالیاتی و حسابرسیهای رسمی).
معرفی پرسنل امتیازآور و تیم مدیریتی قدرتمند که هم در زمینه طراحی و هم در زمینه اجرا سوابق بیمهای و اجرایی درخشان داشته باشند.
ارائه کارکردهای قبلی و پروژههای موفق که نشاندهنده توانمندی شرکت در مدیریت پروژههای بزرگ باشد.
قدم در مسیر غولهای صنعت
رتبهبندی طرح و ساخت (EPC) نقطه عطفی در تاریخ هر شرکت مهندسی است. اما ترکیب مدارک مشاور و پیمانکار، محاسبه دقیق امتیازات پرسنل هر دو بخش و اثبات توان مالی به کارشناسان سازمان برنامه و بودجه، فرآیندی بهشدت پیچیده، زمانبر و تخصصی است که با یک اشتباه محاسباتی ساده میتواند به بنبست برسد.
اگر شرکت شما ظرفیتهای لازم را دارد و میخواهید با قدرت وارد مناقصات بزرگ EPC شوید، دپارتمان تخصصی رتبهبندی در تاراز ثبت آماده همراهی با شماست. کارشناسان ارشد ما با بررسی دقیق رزومه، صورتهای مالی و سوابق پرسنل شما، امکانسنجی اولیه را به صورت رایگان انجام داده و صفر تا صد مراحل اخذ این گرید طلایی را در سامانه ساجات برایتان مدیریت میکنند. برای ورود به لیگ برتر پیمانکاران، همین حالا با مشاوران تاراز ثبت تماس بگیرید.